Turqia po largohet gjithnjë e më shumë nga blloku i udhëhequr nga SHBA. Të hënën, më 3 qershor, Ministri i Jashtëm i Ankarasë Hakan Fidan fluturoi për në Pekin dhe mori pjesë në një samit me homologun e tij kinez Wang Yi dhe zyrtarë të tjerë. Pas takimit ai u pyet nëse vendi i tij ishte i interesuar të bashkohej me Brics. “ Sigurisht që do të donim. Pse nuk duhet?”, ishte përgjigja e tij.Ministri Fidan shpjegoi gjithashtu se Turqia është duke vlerësuar mundësitë për bashkëpunim me Brics dhe se do të marrë pjesë në një takim të grupit të planifikuar për javën e dytë të qershorit në Rusi. Fjalët e tij u mirëpritën nga Federata, një tjetër anëtar i shquar i grupit të kombeve që përfshin Iranin, Afrikën e Jugut, Brazilin, Emiratet e Bashkuara Arabe, Etiopinë, Egjiptin, Indinë dhe vetë Kinën. Zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov tha se çështja do të diskutohej në samitin e ardhshëm të bllokut, duke shtuar se kishte një interes në rritje për Brics nga shumë shtete të tjera.
Dilema e Turqisë
Deklaratat e Hakan Fidanit lënë shumë dyshime të hapura. Ankaraja, në fakt, nuk ka shprehur kurrë zyrtarisht interes për t’iu bashkuar grupimit të ekonomive në zhvillim dhe, pas akuzave nga aleatët perëndimorë në lidhje me lidhjet e saj me Rusinë, ajo përsëriti se është një anëtare e plotë e NATO-s dhe se ende ka objektiv anëtarësimin e plotë të Bashkimit Evropian. Ky pozicion “i mesëm” i Turqisë, megjithatë, së shpejti mund të bëhet i paqëndrueshëm. Tensioni midis bllokut të udhëhequr nga SHBA dhe Federatës, në fakt, u rrit ndjeshëm pasi disa vende njoftuan heqjen e kufizimeve të vendosura ndaj Kievit për përdorimin e armëve të tij për të sulmuar territorin rus. Kufiri lindor i NATO-s po militarizohet gjithnjë e më shumë dhe një konflikt i mundshëm, një hipotezë e parashikuar brenda dhjetë viteve të ardhshme nga agjencitë kryesore të inteligjencës perëndimore , do ta detyronte Ankaranë të zgjidhte një anë.
Ndarja me SHBA-në
Kësaj i shtohet edhe lufta e vazhdueshme në Lindjen e Mesme. Presidenti Erdogan nuk i ka fshehur pozicionet e tij pro Hamasit dhe anti-izraelit, madje ka shkuar aq larg sa ka deklaruar se qindra terroristë palestinezë të plagosur gjatë luftimeve në Gaza janë trajtuar në spitalet turke. Ky qëndrim i vë ata në kontrast të drejtpërdrejtë me Shtetet e Bashkuara, aleatin e hekurt të Tel Avivit, i cili, pavarësisht mosmarrëveshjeve në lidhje me operacionin ushtarak në Rafah, nuk ka reshtur kurrë së mbështeturi shtetin hebre dhe duke punuar për normalizimin e marrëdhënieve të tij me vendet arabe.Megjithatë, një dinamikë e rëndësishme mbetet e pandryshuar dhe mund të kufizojë hapat hakmarrës kundër Izraelit, domethënë, dëshira e Erdoganit për të luajtur një rol në Gaza “të nesërmen”. Në përputhje me vizionin e Turqisë për të qenë një fuqi rajonale, Ankaraja është e etur të marrë pjesë në rindërtimin e Rripit, zgjidhjen e politikës palestineze dhe ndërmjetësimin për një zgjidhje afatgjatë të konfliktit izraelito-palestinez. Kjo sugjeron se do të shmanget nga një tjetër këputje e plotë e stilit të vitit 2010. Madje edhe bojkoti tregtar mund të jetë poroz.
Reagimi i Rusisë
Sakaq, në Moskë të premten, Ministri i Jashtëm rus Sergej Lavrov tha se dyert e Brics ishin “të hapura për përfaqësuesit e sistemeve dhe makro-rajoneve më të ndryshme ekonomike dhe politike”. “Kushti i vetëm është që ju duhet të pranoni të punoni në bazë të parimit kyç të barazisë sovrane të shteteve,” tha ai. Fidan tha se çështjet e investimeve dhe tregtisë ishin pjesë e agjendës së tij gjatë udhëtimit të tij në Kinë, duke vënë në dukje se të dy vendet ishin ende “shumë prapa” në shfrytëzimin maksimal të potencialit të tyre ekonomik. Ai tha se Turqia mirëpret investimet kineze në vend, veçanërisht në projektet kyçe të infrastrukturës, por vitet e fundit, ka pasur një ngadalësim në projektet e investimeve të përbashkëta.“Kjo është një nga gjërat që dua të ngre gjatë kohës që jam këtu në Kinë, për të rregulluar me të vërtetë këtë ngadalësim, për t’u përpjekur për ta përshpejtuar atë, për të identifikuar cilat janë pengesat, cilat janë arsyet që po e përjetojmë këtë ngadalësim”, tha ai.
