Artikulli i fundit i Mero Bazes për konfliktin në Rrjoll nuk është një analizë e paanshme dhe as një përpjekje serioze për të kuptuar një konflikt të ndërlikuar pronësie. Ai është një tekst polemik që përpiqet të krijojë një narrativë të thjeshtuar: sipas tij, banorët që kundërshtojnë projektin janë “gjobëvënës”, ndërsa investitori paraqitet si viktimë e një sulmi të padrejtë. Ky është një përshkrim që jo vetëm shmang thelbin e problemit, por edhe deformon realitetin.
Në vend që të merret me çështjen kryesore – pronësinë e tokës – artikulli përpiqet të diskreditojë banorët e zonës përmes etiketimeve dhe insinuatave. Kjo është një teknikë e vjetër propagandistike: kur nuk mund të rrëzosh argumentin, përpiqu të delegjitimosh ata që e bëjnë atë. Banorët e Rrjollit nuk paraqiten si njerëz që mbrojnë pronën e tyre, por si një turmë agresive që kërkon para nga investitori. Por një akuzë e tillë kërkon prova serioze, jo thjesht interpretime apo deklarata të shkëputura nga konteksti.
Realiteti është shumë më kompleks dhe shumë më i rëndë sesa përpiqet ta paraqesë artikulli. Bëhet fjalë për toka që banorët pretendojnë se i kanë trashëguar prej shekujsh dhe për të cilat ekzistojnë dokumente historike dhe dëshmi të vazhdimësisë së pronësisë. Në një vend normal, kur lind një konflikt i tillë, ai trajtohet me transparencë dhe me hetim të plotë institucional. Nuk zgjidhet duke sulmuar publikisht një komunitet të tërë dhe duke e shpallur atë fajtor para se të verifikohen faktet.
Pretendimi se konflikti është thjesht një përpjekje për “gjobë ndaj investitorit” është një përpjekje për të zhvendosur vëmendjen nga pyetja thelbësore: kujt i përket në të vërtetë toka? Nëse banorët kanë dokumente dhe një histori të gjatë pronësie mbi këto toka, atëherë këto pretendime duhet të trajtohen seriozisht dhe jo të hidhen poshtë me një artikull opinionist.
Në vend që të kërkojë transparencë për mënyrën se si është trajtuar pronësia në këtë zonë, autori zgjedh të mbrojë pa rezerva narrativën e investitorit. Kjo nuk është një risi. Për vite me radhë, një pjesë e mediave në Shqipëri kanë luajtur rolin e mbrojtësit të interesave të pushtetit dhe të biznesit të madh, duke sulmuar çdo komunitet apo qytetar që guxon të kundërshtojë projekte të mëdha ekonomike.
Por zhvillimi ekonomik nuk mund të ndërtohet mbi mohimin e të drejtave të pronësisë. Historia e tranzicionit shqiptar është e mbushur me raste ku prona është marrë në mënyra të diskutueshme për t’i hapur rrugë investimeve të mëdha. Pikërisht për këtë arsye, çdo konflikt pronësie duhet trajtuar me seriozitet dhe me respekt për të gjitha palët, jo me etiketime dhe propagandë.
Rrjolli nuk është një histori për “urrejtje ndaj kapitalizmit”, siç përpiqet ta paraqesë artikulli. Është një histori që ngre pyetje serioze për mënyrën se si trajtohen pronat dhe për mënyrën se si disa zëra mediatikë përpiqen të krijojnë një narrativë që justifikon interesat e mëdha ekonomike. Banorët që mbrojnë tokën e tyre nuk janë armiq të zhvillimit; ata janë qytetarë që kërkojnë të drejtën elementare për pronën e tyre.
Në fund të fundit, pyetja që duhet bërë është shumë e thjeshtë: nëse këto toka kanë qenë pronë e banorëve për shekuj dhe nëse ekzistojnë dokumente që e mbështesin këtë fakt, atëherë pse diskutohet për karakterin e protestës dhe jo për pronësinë e tokës? Pse sulmohen banorët dhe jo procesi që ka çuar në këtë konflikt?
Kur gazetaria heq dorë nga kërkimi i së vërtetës dhe zgjedh të mbrojë narrativa të gatshme, ajo pushon së qeni gazetari dhe shndërrohet në propagandë. Dhe pikërisht kjo është ajo që duket se po ndodh në këtë rast.
