Raportimet e fundit që lidhen me dosje hetimore të SPAK-ut, ku përmenden zyrtarë të lartë shtetërorë dhe aktorë të rëndësishëm mediatikë, kanë rikthyer me forcë një debat të vjetër, por kurrë të zgjidhur në Shqipëri: marrëdhënien e errët mes pushtetit politik, parasë publike dhe medias. Në qendër të këtij debati, sipas raportimeve mediatike, është përmendur edhe emri i Carlo Bollinos, botues dhe pronar mediash, çka e bën çështjen edhe më sensitive për demokracinë dhe besimin publik.
Sipas materialeve të publikuara nga media, në dosje hetimore përfshihen komunikime dhe të dhëna që ngrenë dyshime mbi përfitime financiare nga institucione publike, si dhe mbi rolin e ndërmjetësimit në raport me vendimmarrjen shtetërore. Duhet theksuar se bëhet fjalë për raportime dhe hetime në proces, dhe çdo person gëzon prezumimin e pafajësisë deri në një vendim përfundimtar të drejtësisë. Megjithatë, vetë fakti që këto çështje janë objekt hetimi është i mjaftueshëm për të ngritur alarmin publik.
Problemi thelbësor nuk lidhet vetëm me individë të caktuar, por me modelin që këto raste zbulojnë. Në një shtet demokratik, media duhet të jetë kontrolluese e pushtetit, jo pjesë e zinxhirit të interesave ekonomike që ushqehen nga fondet publike. Kur kufiri mes informimit dhe interesit privat mjegullohet, humb jo vetëm kredibiliteti i medias, por edhe vetë funksioni i saj shoqëror.
SPAK-u, si produkt i reformës në drejtësi dhe si instrument kyç në luftën kundër korrupsionit të nivelit të lartë, gjendet përballë një prove të vështirë. Hetimi i çdo rasti ku dyshohet për përfshirje të parave publike, pavarësisht emrit apo ndikimit të personave të përmendur, është thelbësor për të provuar se askush nuk është mbi ligjin. Çdo tolerim, zvarritje apo trajtim selektiv do të minonte rëndë besimin e qytetarëve te drejtësia.
Nga ana tjetër, reagimi politik dhe mediatik ndaj këtyre raportimeve është po aq domethënës sa vetë përmbajtja e tyre. Në vend të transparencës dhe sqarimit publik, shpesh vërehet tentativë për relativizim, sulm ndaj institucioneve të drejtësisë ose zhvendosje e vëmendjes. Kjo sjellje ushqen perceptimin se sistemi reagon vetëm kur preken interesa të mëdha dhe jo kur kërkohet e vërteta.
Rasti në fjalë ka edhe një dimension më të gjerë: ai prek drejtpërdrejt marrëdhënien mes Shqipërisë dhe partnerëve ndërkombëtarë, veçanërisht Shteteve të Bashkuara, të cilat kanë investuar politikisht dhe financiarisht në reformën në drejtësi. Çdo përpjekje për të minuar hetimet ose për të ushtruar presion mbi SPAK-un do të shihej si kthim pas në luftën kundër korrupsionit dhe kapjes së shtetit.
Nëse dyshimet provohen, pasojat duhet të jenë të qarta dhe të barabarta për të gjithë. Nëse nuk provohen, po aq e rëndësishme është që procesi të jetë transparent dhe i drejtë, për të shmangur linçimin publik dhe instrumentalizimin politik. Por në të dyja rastet, heshtja dhe mungesa e llogaridhënies janë alternativa më e keqe.
Në fund, kjo histori nuk është vetëm për Carlo Bollinon, për zyrtarë të veçantë apo për një dosje konkrete. Është për mënyrën se si funksionon shteti shqiptar. Kur pushteti, paratë publike dhe media kryqëzohen pa kontroll dhe transparencë, demokracia dobësohet dhe besimi qytetar shkatërrohet. Vetëm drejtësia e pavarur, media reale e lirë dhe politika që pranon llogaridhënie mund ta thyejnë këtë rreth vicioz.
